Levensloop
Het heilig paterke van Hasselt

 
In de paterskerk van Hasselt is er alle dagen volk, het is de drukst bezochte kerk van Limburg. Er zijn elke dag drie missen en ’s zondags vijf plus een lof. Daarnaast zijn er nog missen voor groepen bedevaarders. Daar is natuurlijk een reden voor: Jean Louis Paquay, franciscanenpater Valentinus. Zijn vader Jan Willem was koster van de Tongerse basiliek en zijn twee broers werden ook priester. Tijdens zijn leven maakt pater Paquay grote naam als biechtvader en als bereidwillig mens die steeds voor iedereen klaarstond. Van ver buiten de stad en zelfs vanuit het buitenland kwamen mensen te biechten. Zijn devotie en meeslepende preken maakten veel indruk en al gauw werd hij in de volksmond 'heilig' genoemd.
Bijzonder is dat Valentinus ook voorspellende gaven worden toegedicht. Zo zegt hij een 17-jarig meisje uit Olmen niet het klooster in te gaan, zoals haar wens was, maar dat haar kinderen allemaal kloosterlingen zullen worden. En zo gebeurde. En als mensen vergaten iets op te biechten tijdens de biecht, kon hij hen precies herinneren aan wat ze vergeten waren.
Reeds vlug na zijn overlijden in 1905 deden allerlei verhalen de ronde. In de Limburgse volksverhalenbank ( www.volksverhalenbank.be ) staat een verhaal, opgetekend te Hasselt in 1971. Een echtpaar wiens kindje de hele tijd lag te huilen, liet het heilig paterke van Hasselt komen. De pater vond een speldenkussen in de matras van het kindje en sprak: "Jullie moeten een noveen bidden. Op de negende dag zal de heks langskomen. Jullie mogen haar niets doen, want ze moet het kwaad zelf ongedaan maken". Zo gebeurde het ook.
Appolonia Gelders uit Stevoort leed de hevigste pijnen door een wonde waar altijd bloed en etter uitkwam. De kwaal begon in het jaar 1936 onder de vorm van een kleine puist die stilaan groter werd en openbrak. Drie geneesheren hebben schriftelijk getuigd dat men hier te doen had met een 'open bloedende huidkanker' die haar het leven zou kosten. In het jaar 1945 ging mevrouw Gelders naar het graf van het paterke in Hasselt en na vijf weken was zij van deze kwaal verlost. Er is zelfs geen litteken overgebleven. Martha Claes uit Melveren bij Sint-Truiden genas in augustus 1950 na een noveen bij het 'heilig paterke' van een tumor aan de lippen.

Vele bedevaarders lopen binnen bij het heilig paterke met allerlei intenties en problemen: ziekten, familiale zorgen, examens…Zij strijken over het hoofd van het paterke of tekenen zijn beeld met een kruisteken en maken dan een kruis over zichzelf. De bedevaarders gooien muntstukken op het sterfbed van het heilig paterke, maar niemand weet waarom. Zij schrijven hun intenties in een boek. De bedevaarders komen vooral uit de volksklasse. Het zijn kerkgangers, maar ook randkerkelijken, mannen en vrouwen, oude en jong, maar toch meer oude dan jonge. Er komen ook mensen van buiten Limburg. Er zijn regelmatig jaarlijkse bedevaarten vanuit andere provincies. De bedevaarders nemen graag noveenkaarsen en noveenboekjes mee.
In vele overlijdensberichten staat: 'lid van het heilig paterke'. Er bestaat echter geen genootschap van het heilig paterke. De mensen abonneren zich op het Valentinusblad en noemen zich dan 'lid van het 'H. Paterke'. Er zijn ongeveer 34.000 abonnees. Het aantal is de laatste tien jaar gehalveerd.

In 1926 werden de stoffelijke resten van het heilig paterke overgebracht van het kerkhof aan de Kempische Steenweg naar het praalgraf in de Minderbroederskerk. Dat inspireerde een vrome bakker tot het vervaardigen van bruine paterkens voor de bedevaarders. Het zijn langwerpige soezen gevuld met crème van chocolade en boter en heel toepasselijk omhuld met een bruine pij van gesmolten chocolade. Andere bakkers maken ze niet en het werd exclusief door bakkerij Valentinus als een soort van huisspecialiteit op de markt gebracht. De bakkerij Valentinus is onlangs gesloten, en deze maakte de laatste jaren ook al geen bruine paterkes meer.

Waarvoor gaat u op bedevaart naar het heilig paterke? Waarom gooit u centjes op het sterfbed? Wil er een bakker de traditie van de bruine paterkes overnemen? Het recept is ter beschikking! Dank voor uw reacties via 'contact'.


>> Terug naar overzicht "Geheimen"